Θέμα ελεύθερο (1)

Η έκτακτη φιλοξενία στο συγκεκριμένο μπλογκ μου θυμίζει εκείνες τις αμήχανες σχολικές ώρες που έπρεπε να καλυφθούν εκτάκτως με την συγγραφή κάποιας έκθεσης, η οποία –ελλείψει κινήτρου ή έμπνευσης απ’ την πλευρά του καθηγητή‒ είχε πάντοτε θέμα ελεύθερο. Γράψε ό,τι θες. Γράψτο όπως θες. Γράψε όσο θες. Σε κάποιον που δεν έχει το μικρόβιο της συγγραφής, η συνθήκη αυτής της απόλυτης ελευθερίας μπορεί να φαντάζει ως η ιδανικότερη για ένα συγγραφέα. Το ίδιο πιθανόν ισχύει και για τον επαγγελματία γραφιά, ο οποίος, παλεύοντας για τον επιούσιο με την πεζή καθημερινότητα, ονειρεύεται μια κατάσταση, όπου θα έχει απελευθερωθεί πλήρως από τα δεσμά του εφήμερου και θα μπορεί να αφιερωθεί απρόσκοπτα σ’ ό,τι αναβάλλει συνεχώς να συγγράψει, όχι, όμως για το «σήμερα» και το «τώρα», γι’ αυτά δηλαδή που αφορούν «την κάφτρα της στιγμής» αλλά για την αιωνιότητα. Φαντάζομαι πως ήταν πολλοί οι επίδοξοι συγγραφείς που εγκατέλειψαν τον μάταιο τούτο κόσμο με το παράπονο πως δεν ευκαίρισαν ποτέ να δοθούν ελεύθεροι στο αριστούργημα που λάνθανε μια ολόκληρη ζωή στο μυαλό τους.

Ωστόσο δεν υπάρχει μεγαλύτερο «ζόρι» απ’ την πρώτη λευκή σελίδα. Όταν τα ψέματα και τα άλλοθι τελειώνουν. Όταν έχεις χρόνο και ελευθερία αλλά δεν έχεις θέμα. Όταν όλα τα «θέματα» που σου φάνηκαν κατά καιρούς φρέσκα, ενδιαφέροντα, πρωτοποριακά αρχίζουν να σκάνε σαν τσιχλόφουσκες μπροστά σου κι αποκαλύπτονται παρωχημένα και βαρετά και τετριμμένα. Ή όταν τελικά συνειδητοποιείς πως δεν είναι πάντοτε το θέμα που κάνει το κείμενο, αλλά η προσωπική μαστοριά σου στην ανάπτυξή του. Πολλές φορές, λοιπόν, η παρελκυστική πολιτική που λέει «κοίτα να δεις που δεν βρήκα ποτέ το χρόνο να γράψω αυτά που ήθελα» δεν είναι παρά η συνεχής αποφυγή μιας τετ α τετ συνάντησης με τις αδυναμίες σου.

Έτσι ή αλλιώς είναι προτιμότερο όταν σου δίνουν ένα βήμα να εκφραστείς να σου δίνουν και θέμα. Το θέμα σ’ αυτές τις περιπτώσεις σε βάζει σ’ ένα καλούπι, σε περιορίζει φαινομενικά αλλά εν τέλει σε απελευθερώνει από το «ζόρι» της επιλογής. Οι αναθέσεις, οι «παραγγελίες» όπως λέμε στο σινάφι το συγγραφικό, μια πρακτική αρκετά παλιά μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα για έναν συγγραφέα. Πολλές φορές η αδυναμία να αρνηθείς σε μια τέτοια πρόσκληση σε βάζει σε θεματικά μονοπάτια που ίσως δεν θα ακολουθούσες ποτέ σου. Προσωπικά μου έχει συμβεί ήδη κάμποσες φορές, όταν κλήθηκα να γράψω για τον Βιζυηνό, για ένα σύγχρονο διάσημο πρόσωπο ή για τα γεγονότα του προπέρσινου Δεκέμβρη. Με το πέρασμα του χρόνου αρχίζω να τρέφω ολοένα και μεγαλύτερο σεβασμό σε λογοτέχνες που έζησαν γράφοντας επί παραγγελία. Ένας απ’ αυτούς ήταν ο Δημοσθένης Βουτυράς. Ένας άλλος ο Ρόμπερτ Βάλζερ.
Θέλω να κλείσω αυτό το πρώτο σημείωμα κι έχω την εντύπωση πως τόση ώρα κυνηγάω την ουρά μου. Θα φταίει, μάλλον, που δεν έχω συγκεκριμένο θέμα και γράφω ελεύθερα…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: