ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΑΡΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

Οφείλω να παραδεχτώ πως το να παράγεις πρωτότυπη σκέψη και μάλιστα γραφή έστω και για την ανάρτηση σε ένα ιστολόγιο αποτελεί πολύ σοβαρή απασχόληση για όποιον θέλει να ονομάζεται δημιουργός.
Η ζωή του ανθρώπου είναι a priori γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Πριν δεκαπέντε ημέρες είχα υποστηρίξει πως το τρίπτυχο ζωή, έρωτας, θάνατος είναι ουσιαστικά ένας μικρός κανόνας για την ανάπτυξη του ποιητικού σώματος.
Δεν θα μπω σήμερα στη διαδικασία να αναλύσω ευρύτερα τη διαδικασία γέννησης της ποιητικής δημιουργίας, όμως είμαι πραγματικά πολύ στεναχωρημένος από τις ανατροπές που ο ίδιος ο ποιητής βάζει στον εαυτό του προκειμένου να μπορέσει να ξεφύγει από τα στενά πλαίσια της πραγματικότητας και να περιγράψει όλες εκείνες τις υπερφυσικές και υπερκόσμιες δυναμικές προκειμένου να καταγράψει ό,τι οι άνθρωποι θα αναγνωρίσουν ως ποίημα μερικά χρόνια αργότερα.
Κάθομαι και αναπολώ εκείνα τα χειμωνιάτικα βράδια που βρέθηκα κλεισμένος στο δωμάτιό μου με τον Ρεμπώ, προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσω το χρωματολόγιο των φωνηέντων. Η παγκόσμια αυτή γλώσσα του Ρεμπώ ήλπιζα και ακόμα εκεί εναποθέτω τις ελπίδες μου, θα μπορέσει να αλλάξει το «κακό αίμα των ανθρώπων».
Στην κυριολεξία, μέσα σε αυτές τις δεκαπέντε ημέρες βάδισα ένα πολύ δύσκολο μονοπάτι ανισορροπίας, γιατί δεν ήμουν σίγουρος αν θα έπρεπε να εμπιστευτώ την άοκνη ποιητική παραγωγή ή να αφήσω τον εαυτό μου να υποδουλωθεί για άλλη μια φορά στην οριζόντια θυσία του έρωτα.
Τι εννοώ επακριβώς; Ο έρωτας, η ζωή και ο θάνατος, αυτό το θείο τρίπτυχο που θέλει και τόλμη και τύχη για να μπορέσει ο ποιητής να το καλλιεργήσει και να το μετουσιώσει σε σώμα, αφού είναι τέχνη και κάθε τέχνη ορίζεται και αφορίζεται από μια αμείλικτη γραμμή που έρχεται και τοποθετεί τον ποιητικό κανόνα κάθε φορά που παράγεται ένα έργο ποιητικής τέχνης όλο και υψηλότερα, και βέβαια εδώ μιλούμε για άξια έργα τέχνης που παράγονται όχι από ελάσσονες ποιητές, ταλανίζει ασφαλώς τον ποιητή. Του τρώει τα σωθικά, τον διαλύει. Πολλές φορές τον κάνει να υπερβάλλει στην έκφραση των συναισθημάτων του, όχι για να μπορέσει να συνοδοιπορήσει με αυτό που εγγράφεται ως αποτέλεσμα της ζωής του, αλλά για να μπορεί να είναι ο ίδιος κατά τι αληθινός.
Κι έτσι φθάνουμε στο ερώτημα: «Ο ποιητής που γράφει για τον έρωτά του σε ένα ποίημα, μπορεί κάθε φορά να το υποστηρίξει ή μήπως η αίσθηση του ποιήματος είναι μία και μόνη ευκαιρία έκφρασης ενός αισθήματος ή συναισθήματος που ένιωσε στο σώμα, στην ψυχή και στο νου του, για μία και μόνη συγκεκριμένη χωροχρονική στιγμή;»
Ασφαλώς και όχι… ο ποιητής έχει τη δυνατότητα επειδή νιώθει όλα αυτά που δεν μπορεί ένας άνθρωπος που στερείται αυτής της εκφραστικής δυνατότητας να τα ζήσει, λαμβάνει βαθιά την εμπειρία τους. Αν υπήρχε η λέξη στο ελληνικό λεξικό «εμπειριώνω» θα μπορούσαμε να πούμε πως ο ποιητής τη χρησιμοποιεί παράγοντας το ποιητικό του έργο. Αυτό το αίσθημα είναι δυστυχώς μόνιμο και βέβαια μπορεί να το επαναφέρει οποιαδήποτε στιγμή θέλει. Έτσι λοιπόν μπορούμε να δικαιολογήσουμε τα θλιμμένα και σκοτεινά μάτια των ποιητών που αγάπησαν βαθιά το αντικείμενο θαυμασμού του ποιητικού του σώματος και δυστυχώς δεν μπορεί όπως για τους απλούς ανθρώπους αυτό να περιέλθει στη λήθη, αφού πάνω σε αυτό στήθηκε ολόκληρη δομή (αφηρημένη, χωρίς περιβάλλον αυτοαναφοράς – πράγμα που την κάνει αθάνατη-) αφού πια αναλαμβάνει αυτό που ονομάζουμε ποιητικό άλγος και βέβαια τοποθετεί την τέχνη σε μια κίνηση νέων μορφών και μέσα σε μια πορεία που αναδύεται πάντα μια νέα αλληλεγύη και έχει σχέση με το επόμενο αντικείμενο έρωτα και θαυμασμού που θα έρθει να συναντήσει τον ποιητή μέσα στο έργο του.
Γιατί αν δεν έχετε καταλάβει όλα συμβαίνουν μέσα στο έργο του ποιητή. Δεν είναι δυστυχώς ένας κοινός άνθρωπος, αλλά πολύ περισσότερο είναι ένας καταδικασμένος άνθρωπος, ένας υπηρέτης της τέχνης που όλη του η ζωή, περιχαρακωμένη μέσα στα πλαίσια αυτά τον κάνει να ζει απομονωμένος, μοναχικός, συνεσταλμένος, πεσιμιστής, αλλά πάντα πρωτότυπος και ποτέ αμαθής όπως οι άλλοι άνθρωποι.
Δεν θα υποστηρίξουμε πως ο ποιητής σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους υπερτερεί σε κάτι. Ίσα ίσα, ο γείτονας στον απέναντι δρόμο είναι πολλές φορές ευτυχέστερος από τον ποιητή που αναγκάζεται να μοιράζει ως όστια τη σάρκα του και ως κοινωνία το αίμα του, απλά για να μαζέψει κάποιους στίχους που όλοι οι άνθρωποι θα συγχωρούσαν και την ανθρωποθυσία που είναι αναγκασμένος πολλές φορές να πράξει,αλλά και την απομάκρυνσή του από την οριζόντια ζωή.
Δεν έχει περάσει ένας χρόνος, όταν μετά από μία παρουσίαση στο Floral μια ομάδα φοιτητών της φιλοσοφικής, με απομόνωσε και άρχισε ο πιο τολμηρός από όλους τους να απαγγέλει στίχους από κάποιο ποίημα μου. Συγκεκριμένα:
«Σκέφτηκα πως ξημέρωσε
Πως είχε ανατείλει ο ήλιος
Και θα ξυπνούσαμε
Γιατί σου’ χα πει: «Πάντα υπάρχει ένα σώμα
Που σηκώνεται ξυπόλητο απ’ το κρεβάτι το ξημέρωμα
Κι αφήνει τα ίχνη του στο αίμα που πλημμυρίζει
Τόσο μεγάλη αγάπη.
Γιατί μόνο έτσι μπορούν να θυμούνται οι άνθρωποι
Και μόνο για τόσο μεγάλη αγάπη συγχωρούν»

Κι έκανα να σηκωθώ
Γιατί δεν άντεχα τόση νύχτα
Και το κίτρινο είτε ήταν
Είτε δεν ήταν ήλιος
Τουλάχιστον διαπερνούσε το σκοτάδι
Κι είπες: «Αν μ’ αφήσεις θα πεθάνω.
Κάτσε αγάπη μου να πεθάνουμε μαζί…»

Την απαγγελία του συνόδεψε η ερώτηση πως είναι δυνατόν αυτό το συγκεκριμένο χωρίο να αρέσει σε όλους. Όλοι ήταν για παράδειγμα: ο μανάβης, ο φοιτητής, η νεαρή φοιτήτρια, κ.λ.π. ενώ ζητούσε να απαντηθεί από μένα το αρχαιοελληνικό πανθομολουγούμενον. Αντί αυτού είπα το εξής απλό: Πως δηλαδή αυτό το είχα ζήσει κατ’ επανάληψη και με αυτόν τον τρόπο είχα νιώσει και την αξία και τη σημασία του έρωτα. Αυτό ήταν για μένα μια μεγάλη αγάπη.
Όπως σήμερα μεγαλύτερη ήταν η αγάπη όταν διέκρινα μέσα στα πιο καθαρά μάτια που έχουν σταθεί και με έχουν κοιτάξει ποτέ στη ζωή μου. Αυτά τα καθαρά μάτια, τα μάτια που δεν κρύβουν τίποτα, παρά μόνο πόνο, αυτά τα μάτια που περιέχουν τον κατακλυσμό του έρωτα και της αγάπης και στάθηκαν έστω και για πέντε λεπτά απέναντί μου, αυτά τα μάτια που χωρούσαν όλη μου την ύπαρξη, εγώ τα είχα ολοκληρωτικά εγκλωβίσει και πλέον θα τα κρατούσα δικά μου, μέχρι εκείνη τη στιγμή που ο χ αναγνώστης θα ένιωθε ό,τι ένιωσα εγώ ο ίδιος.
Η τέχνη της ποίησης λοιπόν είναι μια εντελώς ανθρώπινη υπόθεση. Δεν με ενδιαφέρουν διόλου ούτε τα εκφραστικά της μέσα, ούτε η μετρική της, ούτε στοιχεία πραγματολογικά. Η τέχνη της ποίησης οφείλει να είναι μια πραγματικά ανθρώπινη τέχνη και διόλου δεν με νοιάζει αν αύριο ο γιος μου πάει στο φεγγάρι, γιατί μπορεί να εισπράξει τη συγκίνηση της αισθητηριακής αντίληψης μιας εικόνας του πλανήτη από το διαστημόπλοιο του, όμως να είστε σίγουροι πως αυτήν την καθαρότητα των ματιών μιας γυναίκας που νιώθω με όλο μου το είναι πως με αγαπάει αληθινά, δεν θα τη νιώσει ποτέ, έτσι όπως εγώ τη βίωσα.
Για τούτο και επανέρχομαι. Επιστρέφω να ζητήσω την άδεια από όλους εσάς που έχετε υποψιαστεί πως η τέχνη της ποίησης είναι μια τέχνη πέρα από τα όρια της πραγματικότητας, μια τέχνη αναλλοίωτη, η οποία αβασάνιστα θα παραμείνει ως τέχνη αιώνια, είτε γράφεται από ελάσσονες, είτε από πραγματικά μεγάλους ποιητές. Αφού ο ποιητής είναι μια διαφορετική ιστορία ανάμεσα στα είδη των ανθρώπων, είναι ένας άνθρωπος που ανθίσταται στη θεωρία, ανθίσταται στην πρακτική και ουσιαστικά υπάρχει στον κόσμο απλά και μόνο για να υπενθυμίζει πως όλοι οι άλλοι έχουν σαφείς και καθορισμένους ρόλους. Για εκείνον ο μόνος ρόλος είναι να αγαπάει.
Αυτή η γαλάζια γλώσσα σου
Τα εβένινα σου δάχτυλα που με τρυπούν στην καρδιά
Τα αναγνωστικά σου μάτια που με απαγγέλουν

Ποτέ άλλοτε τα πράγματα δεν ήταν πιο δίκαια για μένα
Όλη μου τη ζωή ψάχνοντας
Και να μη σώνει να τελειώσει ο χειμώνας
Να μυρίσω αυτή την άνοιξη
Και τα μυριστικά του κορμιού σου

Και πίσω από λευκά κάγκελα
Υπομένοντας τους ανθρωποφάγους
Να πιστεύω πια πιο πολύ στο θάνατο
Παρά στη ζωή
Εγγράφοντας σ’ ένα σημαίνον βιβλιάριο
Ψαλμούς και μαγικές ωδές
Για τη βασκανία του κόσμου
Και την πράξη μου την πιο ιερή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: