Παιδική λογοτεχνία: λίγες βεβαιότητες και πολλά «δεν ξέρω» (ΙΙ)

Και το κράτος; Πού είναι το κράτος; Αυτά και άλλα πολλά θα αναφωνούσε κανείς –ίσως- στην προκειμένη περίπτωση, όπως άλλωστε έχουμε συνηθίσει να φωνάζουμε και να τα περιμένουμε όλα από κάποιον άλλον, και κυρίως το κράτος. Και λέω «ίσως» γιατί το κράτος είναι μάλλον ο μόνος ΜΗ υπεύθυνος σε αυτήν την κατάσταση, ή ο λιγότερο υπεύθυνος, διαλέξτε ό,τι σας βολεύει. ΕΚΕΒΙ, λέσχες ανάγνωσης, sites για το παιδί, προγράμματα όπως «Συγγραφείς και Εικονογράφοι στα Σχολεία», και άλλα πολλά. Δηλαδή έχουν ξοδευτεί αρκετά λεφτά προς αυτήν την κατεύθυνση. Τώρα θα μου πείτε, έπιασαν τόπο αυτά τα λεφτά; Εξαρτάται πώς το βλέπει κανείς και κυρίως πώς θα ήταν η κατάσταση αν δεν υπήρχαν αυτά τα προγράμματα κι αυτές οι πρωτοβουλίες. Και τίθεται πάλι το ερώτημα: Γιατί συνεχίζουν να μην πολυδιαβάζουν οι νέοι; Δεν ξέρω.
Είναι το Ίντερνετ εχθρός; Σίγουρα όχι. Είναι τα e-books εχθροί; Σίγουρα όχι. Τα τελευταία χρόνια μπορούν οι χρήστες να κατεβάζουν εντελώς δωρεάν βιβλία από το Ίντερνετ, αλλά δεν το κάνουν, τουλάχιστον στους αναμενόμενους ρυθμούς.
Άρα τι φταίει; Χμ…ειλικρινά δεν ξέρω. Και όλα και τίποτα. Το γεγονός ότι ελάχιστη σημασία δίνεται από τα μέσα ενημέρωσης στο παιδικό-εφηβικό-νεανικό βιβλίο είναι αναμφισβήτητα ένας παράγοντας. Δε δημιουργείται γεγονός σε μιαν εποχή, όπου τα γεγονότα δημιουργούνται κάθε δευτερόλεπτο. Υπάρχουν Κρατικά Βραβεία, Βραβεία του Διαβάζω, Βραβεία του Κύκλου, της Γ.Λ.Σ., άλλων φορέων, όλα γύρω από το παιδικό βιβλίο, και δεν αφιερώνεται ο ελάχιστος χρόνος δημοσιότητας σε αυτά. Περνάνε εντελώς απαρατήρητα, πράγμα που δε γίνεται με το βιβλίο ενηλίκων. Σπάνια ένας συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας γίνεται γνωστός, σπάνια το έργο του ακούγεται σε ένα ευρύ κοινό.
Επιπλέον το εφηβικό και νεανικό βιβλίο είναι σχετικά «ενοχοποιημένο» από τα ίδια τα παιδιά. Θεωρείται ίσως σαν άθλημα για σπασίκλες και φυτά από κάποιους, σαν κοριτσίστικο από άλλους, σαν χάσιμο χρόνου από τρίτους. Εν ολίγοις του φορτώνονται και του καταμαρτυρούνται αρνητικές ιδιότητες, πράγμα που το κάνει ακόμα πιο απωθητικό. Φταίνε οι γονείς; Οι δάσκαλοι; Οι συγγραφείς; Αναμφισβήτητα όλοι οι προηγούμενοι σε ένα βαθμό, κυρίως για αυτά που ΔΕΝ κάνουν. Πάνω απ’ όλα όμως φταίνε ίσως και οι ίδιοι οι νέοι για τη στρεβλή εικόνα που έχουν για την ανάγνωση, εικόνα που δεν τους την έχει δώσει κανείς. Εδώ έρχεται και η ατομική ευθύνη, ιδιαίτερα σημαντική για άτομα που θέλουν να νιώθουν μεγάλοι και να αναλαμβάνουν ευθύνες. Η μη-ανάγνωση δεν είναι κατόρθωμα, ούτε μαγκιά. Και αντιθέτως η ανάγνωση δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται ο νέος.
Θα μπορούσε να γίνει κάτι; Ίσως μια πιο επιθετική πολιτική, αλλά και πάλι ποια είναι αυτή; Ίσως να έπρεπε να αντιμετωπίζεται το εφηβικό βιβλίο σαν εμπορικό προϊόν και οι έφηβοι ως target group; Μήπως τότε υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να αγοράζεται, όπως τα ρούχα, τα dvd ή οι κονσόλες παιχνιδιών;
Ειλικρινά δεν ξέρω…

Advertisements

4 thoughts on “Παιδική λογοτεχνία: λίγες βεβαιότητες και πολλά «δεν ξέρω» (ΙΙ)

  1. Η μόνη βεβαιότητα κ. Παπαθεοδώρου είναι η εκπαιδευτική ένδεια των Ελλήνων. Στην εποχή που διεθνώς ο πολιτισμός και η παιδεία είναι όπλο πολιτικής και διπλωματίας, στα καθ’ ημάς θεωρείται αλαζονεύουσα πολυτέλεια. Νομίζω πως το αντιλαμβάνεστε στην καθημερινή επαφή σας με τους εφήβους: πώς μεταλλάσσονται σταδιακά, από την παιδική ηλικία, σε αρνητές του βιβλίου… Είναι φανερή η προσπάθεια της πολιτείας, μέσω φορέων όπως το ΕΚΕΒΙ, αλλά είναι προφανέστερη η απουσία υποδομών στο σχολικό σύστημα εδώ και αρκετές δεκαετίες… Ποτέ δεν είναι αργά, πάντως. Ας αισιοδοξούμε.

  2. Κύριε Παπαθεοδώρου, συμφωνώ με την πλειονότητα όσων γραφετε αλλά διαφωνώ κάθετα όσων αφορούν τις ευθύνες των νέων.
    Για ότι συμβαίνει σίγουρα δεν φταίνε τα παιδιά. Θεωρώ πως πρωταρχικό ρόλο παίζει η οικογένεια. Αν οι γονείς δεν μυήσουν τα παιδιά, από τα γενοφάσκια τους ακόμη, στη μαγεία της λογοτεχνίας, πως μπορούν τα παιδιά να εντρυφήσουν σε κάτι που ούτε καν δοκίμασαν;
    Παρ’ όλα αυτά δεν πιστεύω πως τα πράγματα είναι τόσο άσχημα όσο τα παρουσιάζετε – και δεν εννοώ ότι αυτό γινεται εσκεμμένα. Έχω μία κόρη 16,5 ετών η οποία έχοντας μία μητέρα παθολογική αναγνώστρια, μυήθηκε από πολύ μικρή στην ανάγνωση. Διαβάζει πάρα πολλά βιβλία ακόμη και σε περίοδο εξετάσεων (είναι η ξεκούρασή της όπως ισχυρίζεται) και την καταλαβαίνω απόλυτα! Στις παρέες της τα πράγματα είναι μοιρασμένα. Υπάρχουν παιδιά που διαβάζουν και παιδιά που κανένας από το οικείο περιβάλλον τους δεν έκανε τον κόπο να τους δείξει ότι το διάβασμα δεν είναι άλλη μία πηγή κούρασης αλλά ακριβώς το αντίθετο!
    Πιστεύω λοιπόν πως η νέα γενιά έχει πολλές ελπίδες να στραφεί προς την ανάγνωση εφόσον όλοι εμείς οι «ενήλικοι» τους δώσουμε τα κατάλληλα ερεθίσματα
    Kαιρός να πάψουμε να ασχολούμαστε αποκλειστικά με τις ευθύνες τους και να ασχοληθούμε λίγο και με τις δικές μας.

  3. Αγαπητέ Verino, δυστυχώς έχετε απόλυτο δίκιο. Ξέρετε σε όλα αυτά, αυτό που ενοχλεί είναι ότι παραμυθιαζόμαστε πάντα, πως κάποιοι άλλοι φταίνε, πάντα οι άλλοι κι όχι εμείς, ούτε καν στο ζήτημα της προσωπικής μας καλλιέργειας που είναι εντελώς ατομική ευθύνη του καθενός (από ένα σημείο και μετά). Αυτό προσπαθώ να πω ως προσωπική άποψη στα σχολεία που επισκέπτομαι. Δυστυχώς και πάλι όλες αυτές οι μυθοπλασίες περί «περιούσιου λαού», που πάντα θα τα καταφέρνει και θα τη σκαπουλάρει, χωρίς καν να προσπαθήσει ούτε στο παραμικρό, έχουν φέρει όλα αυτά τα αποτελέσματα. Αναγκαστικά θα αισιοδοξώ κι εγώ. Επιτέλους πιάσαμε πάτο, μόνο προς τα πάνω πάει το πράγμα πλέον ! (για να κάνουμε και λίγο χιούμορ…)

  4. Αγαπητή Αναστασία, γι’ αυτήν την κατάσταση φταίνε πολλά πράγματα. Όπως ανέφερα, οι ίδιοι οι συγγραφείς έχουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης, μετά εννοείται η εκπαίδευση (όπως έγραψε και ο Verino) και οι γονείς. Και -γνώμη μου- και οι νέοι (εννοείται όχι όλοι, αλλά κάποιοι, αρκετοί κάποιοι), ακριβώς γιατί απορρίπτουν και ενοχοποιούν ένα μέσο, το οποίο δεν έχουν καν γνωρίσει ή κι αν το έχουν γνωρίσει δεν του έχουν δώσει τη δεύτερη ευκαιρία. Εννοείται ότι όλα βασίζονται στην οικογένεια, στο περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει κανείς, στην εκπαίδευση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: