ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ, ΜΠΑΡ, ΖΥΘΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ…

Πώς λέμε σάμαλι, κοκ, πασατέμπο, παστέλι, λεμονίτα, στα γήπεδα ένα πράγμα; Έτσι κι εδώ. Ο σκοπός της σημερινής ανάρτησης είναι οι βιβλιοφιλικές εκδηλώσεις, οι εκδηλώσεις με συγγραφείς για παρουσιάσεις βιβλίων και ανταλλαγή απόψεων. Καταρχήν να ξεκαθαρίσω, ότι βεβαίως και πρέπει να γίνονται εκδηλώσεις και βεβαίως και οι συγγραφείς πρέπει να παρουσιάζουν τα έργα τους. Δεν είμαι σίγουρος όμως για το σκοπό που εξυπηρετούν οι εκατοντάδες εκδηλώσεις ανά μήνα, κατά πόσο δηλαδή προάγουν τη βιβλιοφιλία και κατά πόσο δημιουργούν ένα μεγαλύτερο κοινό, πλην του ήδη υπάρχοντος. Οι εμπειρίες μου βέβαια προέρχονται από το χώρο της παιδικής λογοτεχνίας, ενδεχομένως στη λογοτεχνία ενηλίκων τα πράγματα να είναι αλλιώς. Θυμάμαι ένα περιστατικό πριν καναδυο χρόνια. Μου είχε τηλεφωνήσει μια κυρία από μεγάλο βιβλιοπωλείο στην Αθήνα, για να μου πει να πάω να παρουσιάσω τα βιβλία μου, σε κάποιο ξενοδοχείο, κάπου στην Πελοπόννησο. Θα πήγαινα π.χ. Σάββατο πρωί με το ΚΤΕΛ (τονίστηκε αυτό), θα έκανα μια παρουσίαση κατά τη μία, μετά άλλη μια το απογευματάκι, μετά μια τρίτη την Κυριακή το πρωί και θα ξανάφευγα με το ΚΤΕΛ. Και βέβαια θα κοιμόμουν και θα έτρωγα δωρεάν (ξανατονίστηκε αυτό). Απ’ ότι κατάλαβα το κοινό θα αποτελείτο από x αριθμό παιδιών, y ηλικίας, όσα έρχονταν, από προνήπια μέχρι τέλος δημοτικού. Αρνήθηκα, διότι αντιλήφθηκα ότι θα ήταν κάτι σαν parking παιδιών για τους γονείς, το οποίο δεν είναι καθόλου μεμπτό βέβαια, αλλά απέχει από το να ονομαστεί αυτό βιβλιοφιλική εκδήλωση. Άσε που δεν θα ήξερα και τι να κάνω με μια τέτοια ευρεία γκάμα ηλικιών. Το ίδιο γίνεται όμως και σε πολλά βιβλιοπωλεία. Γονείς έρχονται, αφήνουν τα παιδιά τους, ρωτάνε για την ώρα πού θα τελειώσουμε, φεύγουν, κάνουν τα ψώνια τους και γυρνάνε να τα μαζέψουν (τα παιδιά εννοώ). Εννοείται ότι δεν ξέρουν ποιος θα μιλήσει και τι θα πει, δεν το κατακρίνω αυτό, αλλά στο τέλος τι μένει από όλα αυτά;
Κακά τα ψέματα υπάρχει ένα συγκεκριμένο αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα, άντε να μεγαλώσει ή να μικρύνει λίγο. Υπάρχουν στίφη συγγραφέων, με στρατιές από τίτλους και βιβλία που πρέπει να παρουσιαστούν. Και μέσα σε όλη αυτή την αφθονία, ίσως χάνεται και το νόημα. Και μιλάω για κάποιες περιπτώσεις, δεν το ισοπεδώνω, διότι σίγουρα υπάρχουν και πολλά άτομα που κερδίζουν πάρα πολλά από αυτές τις συναντήσεις. Το ΕΚΕΒΙ έχει το πρόγραμμα «συγγραφείς και εικονογράφοι στα σχολεία», μια εξαιρετική ιδέα, η οποία εφαρμόζεται χρόνια τώρα με επιτυχία. Εδώ κάποιες φορές παρατηρείται το εξής: Συγγραφείς πηγαίνουν σε σχολεία, και μιλάνε περί ανέμων και υδάτων και περί ποντικών και γάτων, διότι απλά δεν έχει γίνει η κατάλληλη προετοιμασία από πλευρά διδασκόντων. Και ξαναεξηγούμαι: Κάποιες φορές. Έτσι τα παιδιά θεωρούν ότι θα χάσουν ώρα (θεμιτό), οι καθηγητές ότι διοργάνωσαν εκδήλωση στο σχολείο (θεμιτό) και οι συγγραφείς ότι αυτοδιαφημίστηκαν (πάλι θεμιτό). Όμως μετά από όλα αυτά τα θεμιτά, προκύπτει ένα μηδενικό αποτέλεσμα. Σαν να λέμε μάπα το καρπούζι, και οι τρεις έχουν κερδίσει ένα κάτι, χωρίς όμως να έχει γίνει ουσιαστική δουλειά. Επιπλέον θεωρείται σχεδόν εκ των ων ουκ άνευ ότι ο συγγραφέας θα είναι κάτι ανάμεσα σε performer και entertainer για να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον. Άλλη φορά θα πάει με θεατρολόγο, άλλη πρέπει να κάνει οπωσδήποτε κάτι interactive, άλλη φορά τούμπες ενδεχομένως. Μπορεί να είναι πιο θεμιτό να πηγαίνει ο Νίνο στην τελική, που θα είναι και πιο διασκεδαστικό. Θεωρώ ότι το πιο σημαντικό είναι να γίνεται η δουλειά στην τάξη, να διαβάζεται το βιβλίο του συγγραφέα (να δανείζεται, να φωτοτυπείται, αδιάφορο), να δουλεύεται το γραπτό και μετά να έρχεται ο συγγραφέας και να συζητά με τα παιδιά για συγκεκριμένα θέματα. Η γνωριμία με ένα συγγραφέα γίνεται πρωτίστως μέσα από τη δουλειά του και όχι έτσι στο ξεκούδουνο «μας ήρθε ένας συγγραφέας», που πάρα πολλές φορές κανείς δε γνωρίζει το παραμικρό γι’ αυτόν, απλά μαζεύονται τα παιδιά για να ακούσουν «ένα συγγραφέα». Πέρα από αυτά, δεν μπορεί να γίνει δουλειά σε αμφιθέατρα 300 ατόμων, όπου τα μισά παιδιά θα μπαινοβγαίνουν, όπως στο Mall, όποτε βαριούνται θα κάτσουν κι όποτε ξαναβαρεθούν θα σηκωθούν να φύγουν, γιατί έχουν τύχει και τέτοιες περιπτώσεις.
Και το τελευταίο είναι πως δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από τη χρηματοδότηση του ΕΚΕΒΙ. Για κάθε επίσκεψη μπορεί να ξοδευτούν και 500 ευρώ (αν αυτή είναι στην επαρχία), θα μπορούσαν οι σχολικές επιτροπές να επιβαρυνθούν με κάποια έξοδα.
Έχω πάει σε αρκετά σχολεία. Σε Στυλίδα, Κω, Ρόδο, Πειραιά, Ίο, Βόλο, Χαϊδάρι και αλλού, είχε γίνει φοβερή δουλειά, το χαρήκαμε όλοι. Θεατροποιήθηκαν αποσπάσματα, έγιναν ζωγραφικές, ετοιμάστηκαν ερωτήσεις. Πιστεύω ότι έμεινε κάτι από όλες αυτές τις επισκέψεις σε όλους μας, επειδή αυτά τα πράγματα λειτουργούν πάντα αμφίδρομα. Σε κάποιο σχολείο ένας μαθητής 1ης Γυμνασίου με ρώτησε αν πιστεύω ότι τα παιδιά μπορούν να κάνουν μια επανάσταση, σε άλλο σχολείο μαθητής που είχε όλα τα «προσόντα» να οδηγηθεί στην παραβατικότητα, επέλεξε να πωρωθεί με ένα βιβλίο.
Αυτό είναι το κέρδος των επισκέψεων. Ένας συγγραφέας χαίρεται να διαβάζεται και να έχει αποδοχή από πολλούς, αλλά πολλές φορές, το ένα άτομο, ο ένας και μοναδικός μαθητής, θα του δώσει τέτοια χαρά, που θα είναι σαν να δικαιώνει την ύπαρξη και το έργο του. Ο συγγραφέας απευθύνεται στους πολλούς, στοχεύοντας (ίσως άθελά του) τον έναν…

Advertisements

3 thoughts on “ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ, ΜΠΑΡ, ΖΥΘΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ…

  1. Να πω κάτι βιωματικό δικό μου; Γιατί ό,τι κι αν πω άλλο, θα είναι μικρότερο.
    Ήρθα σε πρώτη επαφή, στη ζωή μου με το βιβλίο, σε μια εποχή που δεν υπήρχε η σημερινή πληθώρα και εξειδίκευση, από την ανάγνωση παραμυθιών, έτσι όπως την έκανε για μένα, ένας άνθρωπος που είχε βγάλει δημοτικό, μόνο. Από ένα βιβλίο, σχδόν χωρίς εικόνες που μου δώρισε το ίδιο άτομο σε κάποια γενέθλια, μαζί με την υπόσχεση να μου διαβάζει κάτι κάθε μέρα. Μαζί με μια ιδιόχειρη και ανορθόγραφη αφιέρωση.
    Και χρόνια μετά, διάβασα παραμύθια σε άλλους μικρούς κι αγράμματους ακόμα, τότε, ανθρώπους.
    Που τώρα πια πηγαίνουμε μαζί στα ζυθοπωλεία για μπύρα, αληθινή, κι αφού χαλαρώσουμε, μπορεί να μιλήσουμε και για τα βιβλία που διαβάσαμε, όπως άλλοι εκμυστηρεύονται κομμάτια από τη ζωή τους.

  2. αγαπητέ κ. Παπαθεοδώρου, ο θεριστής γνωρίζει ότι θα θερίσει το αποκαλόκαιρο το στάρι της χρονιάς έχοντας νωρίτερα, μήνες πριν, ρίξει τον σπόρο…
    Ετούτο συμβαίνει εν προκειμένω – όντως, δεν είναι πάντοτε ευοίωνες οι συντεταγμένες της επαφής και της γόνιμης επικοινωνίας του κόσμου του βιβλίου με τον κόσμο των εν δυνάμει αναγνωστών. Ωστόσο, η προσδοκία παραμένει. Καμία άλλη οργανωμένη εκπαιδευτικά και μορφωτικά κοινωνία της Δύσης δεν αμπελοφιλοσοφεί για το «αρχαίο κλέος» της χωρίς να φροντίζει, έστω ελάχιστα, για το παρόν κλέος που μπορεί εφάμιλλα ν’ αποκτήσει σε παγκόσμιο επίπεδο. Στα καθ’ ημάς, γκρινιάζουμε χωρίς αποτέλεσμα…

  3. Παράθεμα: Terra Computerata » Ο συγγραφέας ως performer

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: