Ars poetica ma non povera – Τέχνη ποιητική αλλά ουχί πτωχή

«Στο θρίαμβο της ζωής» διατεινόταν στηρίζοντας με πείσμα τη θέση του ο Μπρετόν, «το φως γνωρίζει τρεις δρόμους : την ποίηση, την ελευθερία και τον έρωτα». Όπως ο έρωτας είναι η ηρωική αντίσταση του ανθρώπου στο θάνατο, η ποίηση είναι μια ηρωική αντίσταση στον πνευματικό θάνατο που προκαλεί κατά κύριο λόγο η άγνοια, η μαζική υποκουλτούρα, η κακή εκπαίδευση, η κακή αισθητική, η γλωσσική ευτέλεια, η συστηματική αποχή από τις τέχνες και τα γράμματα ή αλλιώς εν συντομία η απύθμενη χυδαιότητα μιας κακόγουστης εποχής. Η ποίηση αν και σήμερα δηλώνει ίσως μια παρεξηγημένη έως απαξιωμένη τέχνη είναι σίγουρα η πιο προικισμένη. Έχει το χάρισμα να εκπέμπει μια παράδοξη οικουμενικότητα, έτσι ώστε τα ποιήματα να λειτουργούν σαν κάτοπτρα. Οι ποιητές γράφοντας για τη δική τους κόλαση ή τον δικό τους παράδεισο, αντικατοπτρίζουν μια κοινή κόλαση, έναν κοινό παράδεισο, στη διαστροφή των οποίων μπορεί να καθρεφτίζεται με αυταρέσκεια ολόκληρη η ανθρωπότητα και ν’ αναρωτιέται: «Μήπως θα έπρεπε να ξανασυστηθούμε;» Ένα ακόμα λυτρωτικό στοιχείο της ποίησης (κοινό για όλες τις τέχνες) είναι η κατάργηση του χρόνου – η ποίηση, όπως και ο έρωτας σαν ένα άλλο «κόλπο της φύσης» εκμηδενίζει το χρόνο – προσφέροντας την πολυτέλεια μιας έστω προσωρινής αίσθησης αθανασίας – κι επί πλέον δεν είναι αναχρονιστική, αλλά διαχρονική. Πόσες φορές θ’ ανατρέξει κανείς σ’ ένα καλό βιβλίο ποίησης και πόσες φορές «στον κανίβαλο της λογοτεχνίας»; (όπως χαρακτήριζε η Βιρτζίνια Γουλφ την πεζογραφία σε μια αφάνταστα προφητική πρόβλεψη της). Το να γράφεις ποιήματα δεν είναι ουσιαστικά τίποτα άλλο από το να κάνεις διαρκώς δώρα στους άλλους. Χαρίζεις ένα κομμάτι του εαυτού σου κι έπειτα το αφήνεις στην κρίση τους για το αν θα το φάνε, αν θα το χωνέψουν ή αν θα το πετάξουν αμάσητο. Ο Καβάφης σοφά έλεγε «μην ό,τι βλέπετε πιστεύετε- το βλέμμα των ποιητών είναι οξύτερο». Κι αυτό τα οξύτερο μάτι δεν άλλο παρά το τρίτο μάτι το οποίο η Γουλφ πίστευε, πως το διαθέτουν οι ταλαντούχοι συγγραφείς. Μέσω της ποιητικής έκφρασης αποτυπώνεται το αόρατο – καταγράφεται αυτό που δεν φαίνεται – αυτό που δεν βλέπουν οι άλλοι. Κι εγώ ως φρικτός μύωπας που είμαι, γράφω σ’ ένα ποίημα μου ότι κάποτε θαύμαζα όσους είχαν δυνατά μάτια, σήμερα όμως λυπάμαι όσους έχουν αδύναμη ματιά. Πιστεύω ακράδαντα πως η κριτική σκέψη και η παρατήρηση οξύνονται και προάγονται μέσω μιας σχέσης με την ποίηση, είτε ως δημιουργοί είτε ως αναγνώστες. Μέσω του ποιητικού διαύλου επικοινωνίας το ανθρώπινο πνεύμα διατηρείται φρέσκο και δυναμικό – χωρίς να ενσωματώνεται στον πολτό. Αναζητώντας τη χαμένη του ταυτότητα και τη θέση του στο σύμπαν ο άνθρωπος βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με την ίδια του τη φύση (κυρίως με την καταστροφική πλευρά της). Ο ψυχικός του κόσμος ιδιαίτερα ευάλωτος, υφίσταται τη βαρβαρότητα ενός νέου περιβάλλοντος που εξελίσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα (όχι απαραίτητα θετικά) – γίνεται δέκτης συνεχών «επιθέσεων» και πιέσεων που συχνά αδυνατεί να διαχειριστεί και ν’ αναχαιτίσει. Η σχέση του ανθρώπου με την ποίηση αποτελεί από μόνη της μια μικρή επαναστατική πράξη, που δεν τον αφήνει αβοήθητο να στροβιλίζεται βλακωδώς γύρω από έναν άξονα μένοντας ουσιαστικά κατατονικός και ακίνητος – στη σκέψη – στην αντίληψη- στην κρίση – στην αισθητική – στην ευαισθησία – στο συναίσθημα. Σήμερα η ποίηση οφείλει: Nα προσεγγίσει τον αναγνώστη επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση της μαζί του – μιλώντας του στη γλώσσα του σήμερα κι όχι στη γλώσσα του χθες ή του αύριο. Να εκτιμήσει τα Νέα Δεδομένα. Να προσαρμοστεί σε μια Νέα Πραγματικότητα. Να κοινωνήσει μια Νέα Ευαισθησία.

Advertisements

3 thoughts on “Ars poetica ma non povera – Τέχνη ποιητική αλλά ουχί πτωχή

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: