Περί μετάφρασης και ισορροπίας (1)

Δίσταζα πολύ να γράψω για αυτό το ιστολόγιο. Είμαστε συνηθισμένοι, εμείς οι μεταφραστές, να μένουμε πάντα στη σκιά του συγγραφέα, να μένουμε πιστοί στη μεταφορά του λόγου του και όχι να παράγουμε το δικό μας πρωτότοκο λόγο. Τελικά, παρά τους αρχικούς δισταγμούς, υπέκυψα σε αυτή την απόπειρα γραφής γιατί εν τέλει και η μετάφραση ένα είδος συγγραφής είναι, αν και δευτερότοκη. Είναι αυτό το «σχεδόν το ίδιο» που λέει και ο Ουμπέρτο Έκο στο βιβλίο του Εμπειρίες μετάφρασης. Λέγοντας σχεδόν το ίδιο. Ε, αυτό το σχεδόν είναι που μας βασανίζει σε κάθε βιβλίο που μεταφράζουμε. Το πώς θα μεταφέρουμε το λόγο του συγγραφέα με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. «Traduttore – traditore» λένε οι Ιταλοί, δηλαδή ο μεταφραστής είναι προδότης. Ποτέ δεν μου άρεσε αυτό το λογοπαίγνιο. Μου ακουγόταν πολύ βαρύ. Προτιμώ τη λέξη απιστία από την προδοσία. Ίσως γιατί η απιστία μου δίνει την αίσθηση της ατομικότητας ενώ η προδοσία υποδηλώνει κάτι το συλλογικό. Όπως και να ’χει, πάντως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Και στην περίπτωση της μετάφρασης αυτό ονομάζεται απώλεια. Σε κάθε μετάφρασμα είναι γεγονός πως πάντα κάτι χάνεται, όσο καλός κι αν είναι ο μεταφραστής. Το θέμα είναι πόσο έξυπνα θα χειριστείς κάθε φορά τη μετάβαση από τη μια γλώσσα στην άλλη, από τη μια κουλτούρα στην άλλη μεταφέροντας στο μέγιστο το ρυθμό του κειμένου και το ύφος, τη φωνή του συγγραφέα. Προτιμώ, λοιπόν, να βλέπω τους μεταφραστές όχι ως προδότες ή έστω άπιστους αλλά ως σχοινοβάτες που αμφιταλαντεύονται μεταξύ δύο γλωσσών προσπαθώντας να βρουν την ισορροπία τους. Και η θέα του κενού κάτω από το τεντωμένο σκοινί είναι αυτή που προκαλεί τον ίλιγγο της μετάφρασης.

Advertisements

2 thoughts on “Περί μετάφρασης και ισορροπίας (1)

  1. Μην ξεχνάς ότι η λογοτεχνία στην ουσία της κρύβει τη ματαίωση του ανθρώπου. Αυτό το «σχεδόν ίδιο» με τη ζωή του.

  2. …Το θέμα είναι πόσο έξυπνα θα χειριστείς κάθε φορά τη μετάβαση από τη μια γλώσσα στην άλλη, από τη μια κουλτούρα στην άλλη μεταφέροντας στο μέγιστο το ρυθμό του κειμένου και το ύφος, τη φωνή του συγγραφέα….ΜΕ ΕΧΕΤΕ ΠΕΙΣΕΙ, ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟ, ΑΝΥΠΟΜΟΝΩ ΝΑ ΜΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΤΕ ΣΥΝΤΟΜΑ..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: