Οι μοιραίες γυναίκες του Τζέημς Κέιν

Ο Τζέιμς Κέιν υπήρξε από τους πιο σκληρά εργαζόμενους της κινηματογραφικής βιομηχανίας, όσο και των εκδόσεων pulp fiction. Παρότι δούλευε πολλά χρόνια ως σεναριογράφος στο Χόλυγουντ, το όνομά του εμφανίστηκε επίσημα για πρώτη φορά στο σενάριο της ταινίας Αλγέρι (1938). Παράλληλα, έγραφε αστυνομικά μυθιστορήματα, και θεωρείται από τους ιδρυτές του «σκληρού αστυνομικού». Το πρώτο επιτυχημένο βιβλίο του ήταν ο Ταχυδρόμος Χτυπάει πάντα Δύο Φορές (1934), το οποίο έγινε ταινία 5 φορές: το 1939 από τον Πιερ Σενάλ, το 1942 από τον Λουκίνο Βισκόντι (το περίφημο Ossessione), το 1946 από τον Τάι Γκαρνέτ, το 1981 από τον Μπομπ Ράφελσον και το 1998 από τον Ούγγρο Γκιόργκι Φεχέρ.

Εδώ όμως θα ασχοληθούμε με τη μικρή νουβέλα Διπλή Αποζημίωση (Double Indemnity), η οποία δημοσιεύτηκε αρχικά σε συνέχειες στο περιοδικό Λίμπερτι, το 1936. Και στα δύο βιβλία βλέπουμε την επιτομή της μοιραίας γυναίκας, της femme fatale που παρασύρει τους άνδρες στην καταστροφή. Κι ενώ η Κόρα του Ταχυδρόμου είναι μια όμορφη αλλά λαϊκή και ταλαιπωρημένη νεαρή γυναίκα, η Μπάρμπαρα Στάνγουικ , η Φύλλις της Διπλής Αποζημίωσης, είναι η απόλυτη διαβολική, λάγνα και ανήθικη ηρωίδα.

Η υπόθεση είναι ένα αρχετυπικό νουάρ: μια ανήθικη και αδίστακτη γυναίκα πείθει έναν κυνικό ασφαλιστή να δολοφονήσει το σύζυγό της, ώστε να καρπωθούν την ασφάλεια ζωής του και να ζήσουν τον έρωτά τους ελεύθεροι. Ο ασφαλιστής-Φρεντ ΜακΜάραιη διαπράττει το φόνο, αλλά γρήγορα ανακαλύπτει ότι θα είναι το επόμενο θύμα της άπληστης Φύλλις-Μπάρμπαρα Στάνγουικ. Ο έντιμος ασφαλιστής-Έντουαρντ Ρόμπινσον καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά και η πίεση κάνει τους δύο εραστές να μισηθούν και να σκοτώσει ο ένας τον άλλο.

Υπάρχουν δύο θεωρίες για το πρότυπο της femme fatale στο αμερικάνικο σινεμά. Η μία λέει ότι εκπροσωπούν τη γυναικεία σεξουαλικότητα, κάτι που η πουριτανική αμερικανική κοινωνία έκρινε ως ανήθικο και διαβολικό, επειδή οδηγούσε στην αμαρτία και την καταστροφή. Η άλλη τη θεωρεί κάτοπτρο του ανδρικού φόβου (Στ. Βαλούκος, Το Φιλμ Νουάρ) απέναντι στην αυξανόμενη ανεξαρτησία και οικονομική αυτονομία των γυναικών, όταν ανέλαβαν σημαντικά πόστα στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η αλήθεια πρέπει να είναι ένας συνδυασμός των δύο απόψεων, το ενδιαφέρον είναι πάντως ότι βλέπουμε μια γενιά ηθοποιών του Χόλυγουντ να ξεφεύγουν από τα στερεότυπα και να απογειώνονται: Μπέτυ Ντέηβις, Λωρήν Μπακόλ, Μπάρμπαρα Στάνγουικ, Ρίτα Χέιγουορθ.

Ο Τζέιμς Κέιν εντάσσεται στη χορεία των μεγάλων του είδους, καθώς η γραφή του ήταν εξαιρετικά δουλεμένη κάτω από την επιφανειακή απλότητά της. Στόχος του ήταν οι ήρωες του να μιλούν σαν απλοί και καθημερινοί άνθρωποι, εντούτοις στην πλοκή των βιβλίων του υπάρχουν πολλά επίπεδα, κυρίως πολιτικά. Εκτός των άλλων, ασχολήθηκε με την ανάπτυξη της μικροαστικής τάξης στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του ’30 (εξαιρείται φυσικά ο Ταχυδρόμος). Οι χαρακτήρες του είναι άνθρωποι που έχουν «τσιμπήσει» στο αμερικάνικο όνειρο, κι έχουν συνηθίσει στην ιδέα ότι η επιτυχία και η οικονομική ευμάρεια είναι δύο βήματα απ’ αυτούς – στο λαμπρό Χόλυγουντ. Νομίζουν ότι αρκεί να απλώσουν το χέρι τους για να την αποκτήσουν, και δεν διστάζουν να σκοτώσουν γι’ αυτό. Ο Αλμπέρ Καμύ είχε παραδεχτεί ότι έγραψε τον Ξένο επηρεασμένος από τα βιβλία του Τζέημς Κέιν.

Η Διπλή Αποζημίωση είχε την τύχη να γίνει ταινία από τον Μπίλυ Γουάιλντερ, το 1944. Το παράδοξο είναι ότι οι παραγωγοί δεν ανέθεσαν στον Κέιν τη σεναριακή διασκευή. Ευτυχώς, όμως, την ανέθεσαν στον Ρέημοντ Τσάντλερ.

(Το τρέιλερ της ταινίας υπάρχει εδώ: http://www.youtube.com/watch?v=m7R0BpSAXB4&NR=1 )

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: